Deprem Telsizi ve Telsiz Sistemleri - Afet Anında Hayat Kurtaran İletişim

Ülkemiz, aktif fay hatlarının bulunduğu deprem kuşağında yer almaktadır. Büyük İstanbul depremi başta olmak üzere olası afet senaryoları, iletişim altyapısının çökmesi durumunda alternatif haberleşme yöntemlerinin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha göstermektedir . Peki deprem anında cep telefonları çalışmadığında nasıl iletişim kuracağız? İşte cevap: Telsiz sistemleri.

Bu kapsamlı rehberde, depremde telsiz kullanımının öneminden hangi telsiz türünü seçmeniz gerektiğine, afet frekanslarından telsiz bakımına kadar tüm detayları bulacaksınız.

Deprem Anında İletişim Neden Çöker?

Büyük depremler sırasında GSM şebekeleri üç ana nedenden dolayı çalışamaz hale gelir:

1. Aşırı Yüklenme: Deprem anında milyonlarca kişi aynı anda yakınlarına ulaşmaya çalışır. Bu yoğunluk, GSM ağlarının kapasitesini anlık olarak aşar .

2. Fiziksel Altyapı Hasarı: Baz istasyonları, fiber kablolar ve iletişim kuleleri depremde yıkılabilir veya hasar görebilir.

3. Elektrik Kesintisi: Uzun süreli enerji kaybı, jeneratörü olmayan baz istasyonlarını devre dışı bırakır.

İşte tam bu noktada telsiz sistemleri devreye girer.

Telsiz Neden GSM'den Daha Güvenilirdir?

Telsizler, GSM operatörlerine bağımlı olmaması sayesinde deprem gibi olağanüstü durumlarda güvenilir bir alternatif oluşturur . Ticari sistemlerin aksine, amatör telsiz sistemleri genellikle arıza yapabilecek karasal tesislerden ayrıdır ve aşırı yüklenebilecek baz istasyonlarından bağımsız çalışmaktadır.

Deprem Telsizi Nasıl Olmalı? 

1. Dayanıklılık ve Koruma Sınıfı

Deprem telsizleri, enkaz altında kalma, düşme, su ve toz gibi zorlu koşullara dayanıklı olmalıdır. IP67 veya üzeri koruma sınıfına sahip telsizler suya ve toza karşı tam koruma sağlar . Ayrıca şok ve darbe dayanıklılığı da kritik önem taşır.

2. Uzun Pil Ömrü

Afet sonrası elektrik kesintileri günlerce sürebilir. Bu nedenle:

• Yüksek kapasiteli bataryaya sahip modeller tercih edilmeli

• Yedek batarya bulundurulmalı

• USB şarj özelliği olan telsizler avantaj sağlar 

Bazı profesyonel telsizler 400 saate kadar bekleme süresi sunabilmektedir .

3. Geniş Frekans Aralığı

Acil durumlarda farklı ekiplerle iletişim kurabilmek için geniş frekans aralığına sahip telsizler önemlidir. Özellikle çift bant (VHF/UHF) telsizler, hem açık alanda hem de bina içinde etkili iletişim sağlar .

4. Acil Durum Özellikleri

Modern telsizlerde bulunması gereken acil durum fonksiyonları:

• Tek tuşla acil çağrı butonu

• Sesli ve ışıklı uyarı sistemleri

• Tarama modu ile aktif frekansları bulabilme 

5. Ayarlanabilir Güç Seviyesi

Farklı ortamlara göre güç ayarı yapabilme özelliği, pil tasarrufu sağlar ve gerektiğinde menzili artırır .

Afet Durumlarında Kullanılabilecek Telsiz Türleri

1. PMR Telsiz (Lisanssız)

Private Mobile Radio yani PMR telsizler, 446 MHz UHF bandında çalışan, lisans gerektirmeyen cihazlardır .

• Menzil: Şehir içinde 1-3 km, açık alanda 7-8 km

• Güç: 0.5 Watt

• Fiyat Aralığı: 500-1000 TL

• Kimler Kullanmalı: Aile içi iletişim, apartman sakinleri, site sakinleri

2. CB Telsiz (Lisanssız)

Citizen Band (Halk Bandı) olarak bilinen CB telsizler, 27 MHz HF bandında çalışır .

• Menzil: 50 km'den başlar, uygun antenle 1000 km'ye kadar

• Güç: 4 Watt'a kadar

• Fiyat Aralığı: 1000-3000 TL

• Kimler Kullanmalı: Şehirlerarası iletişim ihtiyacı olanlar, mahalle afet gönüllüleri

3. Amatör Telsiz (Lisanslı)

Sınavla alınan amatör telsizcilik belgesi ile kullanılabilen bu telsizler, en kapsamlı iletişim imkanını sunar .

• VHF/UHF Bandı: 5 Watt güç, şehir içi birkaç km, rölelerle çok daha geniş alan

• HF Bandı: Uluslararası iletişim (binlerce km)

• Fiyat Aralığı: 500-5000 TL (modele göre değişir)

• Kimler Kullanmalı: Afet gönüllüleri, mahalle afet ekipleri, profesyoneller

VHF mi, UHF mi? Doğru Frekansı Seçmek

İdeal çözüm: Hem VHF hem UHF bandını destekleyen çift bantlı telsizler .

Afet Frekansları ve Yasal Düzenlemeler

Türkiye'de afet durumlarında kullanılmak üzere belirlenmiş özel frekanslar bulunmaktadır. AFAD ve diğer resmi kurumlar, afet anlarında koordinasyon için belirli VHF/UHF frekanslarını kullanır .

Önemli Not: AFAD gibi resmi kurumların frekanslarını izinsiz kullanmak yasal değildir. Ancak amatör telsizciler için ayrılmış acil durum frekansları mevcuttur ve bu frekanslar afet anlarında aktif olarak kullanılır.

Deprem Çantasında Telsiz Bulundurmanın Önemi

Uzmanlar, deprem çantasında mutlaka bir el telsizi bulundurulmasını öneriyor . İşte nedenleri:

• Aile bireyleriyle iletişim kurmak

• Yardım çağrısı yapmak

• Çevredeki diğer afetzedelerle koordinasyon

• Gelişmelerden haberdar olmak

Tavsiye: Deprem çantası için kompakt, uzun pil ömürlü ve lisanssız bir PMR telsiz yeterli olacaktır .

Telsiz Bakımı ve Kullanım İpuçları

Deprem telsizinizin afet anında çalışır durumda olması için:

1. Düzenli Şarj: Telsiz bataryalarını ayda bir kontrol edin ve şarj edin.

2. Temizlik: Tozsuz ve nemli olmayan ortamda saklayın .

3. Periyodik Test: Ayda bir kez açıp çalıştığını test edin.

4. Yedek Batarya: Her zaman dolu yedek batarya bulundurun.

5. Kullanım Eğitimi: Aile bireylerine telsiz kullanımını öğretin .

Sık Sorulan Sorular

Soru 1: Telsiz kullanmak için lisans gerekli mi?

Cevap: PMR ve CB telsizler lisans gerektirmez. Amatör telsizler için sınavla alınan belge gereklidir .

Soru 2: Bir telsiz ne kadar menzile sahiptir?

Cevap: Modele ve ortama göre değişir. PMR telsizler şehir içi 1-3 km, açık alan 7-8 km; amatör telsizler uygun koşullarda yüzlerce km iletişim kurabilir .

Soru 3: AFAD hangi frekansları kullanıyor?

Cevap: AFAD, VHF/UHF bandında belirli frekansları kullanmaktadır. Ancak bu frekanslar resmi kullanım içindir .

Soru 4: En iyi deprem telsizi markası hangisi?

Cevap: Motorola, Baofeng, Midland gibi markalar öne çıkmaktadır . Ancak markadan bağımsız olarak yukarıda belirtilen teknik özellikleri taşıyan her telsiz afet durumunda iş görecektir.

Sonuç: Güvende Kalmak İçin Adım Atın

Deprem gibi doğal afetler ne yazık ki hayatımızın bir gerçeği. GSM ağlarının çökme ihtimalini göz önünde bulundurarak telsizi bir güvenlik aracı olarak değerlendirmek, hayat kurtarabilir .

Telsiz cihazlarının az bakımla uzun süre çalışabilmesi ve altyapıya minimum bağımlılığı, onları deprem gibi doğal afet dönemlerinde vazgeçilmez kılar.

Unutmayın: Bir sonraki büyük depremi önceden tahmin etmek mümkün olmasa da, hazırlıklı olmak tamamen sizin elinizde.

Sitemizde Bulabileceğiniz Deprem Telsizi Ürünleri

E-ticaret sitemizde ihtiyacınıza uygun tüm telsiz modellerini bulabilirsiniz:

• Lisanssız PMR Telsizler: Aile ve bireysel kullanım için ideal

• Profesyonel Amatör Telsizler: VHF/UHF çift bant modeller

• Dayanıklı ve Su Geçirmez Telsizler